user_mobilelogo
Stuur hier uw reactie. U ontvangt z.s.m. van ons bericht retour.
1000 tekens over
Bestanden toevoegen

grafkelderBron: Elburger Courant 19 juni 1959 | StreekarchivariaatUit onderzoek van de beschikbare grafboeken van Elspeet is gebleken dat er vroeger een grafkelder in de kerk aanwezig was. Uit de beschikbare informatie blijkt dat minimaal 34 personen zijn begraven in de kerk. Tevens zijn minimaal 3 personen bijgezet in de grafkelder. In het huidige kerkgebouw zijn er slechts nog 3 oude grafzerken aanwezig die herinneren aan het begraven in de kerk. Het team Elspeet Historie heeft geprobeerd te achterhalen wat er met de grafkelder is gebeurd. Hiervan hebben we slechts in beperkte mate documenten kunnen vinden. Aanvullend hebben we diverse ouderen gesproken. Hieruit is het volgende beeld ontstaan.

Rond het jaar 1910 zijn door Bloys van Terlong – Prins in Elspeet 4 aanwezige grafzerken in de kerk opgenomen. Daarbij werd niet gesproken over nog meer aanwezige zerken, ook werd er geen melding gemaakt van een grafkelder. Wellicht is de oorzaak hiervan geweest dat de inventarisatie van Bloys van Terlong – Prins negatief werd beïnvloed door de aanwezigheid van een houten vloer. Omdat de vloer in het kerkgebouw bestond uit stenen en grafzerken die gewoon in het zand lagen was het erg koud. Om dit te verbeteren werd de stenen vloer bekleed met hout. Hierdoor werden de meeste zerken en ook de grafkelder aan het oog onttrokken. Aanvullend werden tevens verwarmingsbuizen onder de kerkbanken aangebracht om de voeten van de kerkgangers te verwarmen. Hierdoor kon de kerk ook worden verwarmd, wat goed was voor de mensen, het interieur en het aanwezige orgel.

In de tweede wereld oorlog ontstond een probleem door gebrek aan brandstof. Met name in de winter was het niet mogelijk de kerk voortdurend te verwarmen. Omdat men bang was dat het verwarmingssysteem stuk zou gaan door bevriezing liet men het leeglopen. Omdat de buizen deels in de grond lagen liet men het water gewoon over de vloer lopen. Het water zocht vervolgens de weg naar het laagste punt. Dat was de grafkelder waardoor waterschade de inhoud aantaste.

In 1959 waren er werkzaamheden aan de vloer van de kerk. Hierbij stuite men op de grafkelder. De Elburger Courant van 19 juni 1959 maakt melding van. Dankzij dit artikel weten we dat het een grafkelder betrof van circa 2,2 bij 4,2 meter, in het midden was de grafkelder circa 1,5 mtr hoog. De aangetroffen restanten in de grafkelder wekten de indruk dat er slechts 2 personen begraven zouden zijn. Vanuit de grafboeken weten we dat dit minimaal 3 personen betrof, waarvan 1 “jong geboren kind”.

De grafkelder is nagenoeg leeg in tact gebleven tot de verbouwing van de dorpskerk in 1991. Tijdens de bouwwerkzaamheden is geconstateerd dat de bouwkundige staat van de grafkelder matig was. Op basis van deze waarneming is de conclusie getrokken dat dit op termijn aanleiding zou kunnen zijn tot verzakking. Om het gevaar voor verzakking volledig uit te sluiten is besloten de grafkelder te verwijderen. Dit is gedaan door de grafkelder stuk te maken en aansluitend de ontstane ruimte te vullen met puin en zand. Geen grafkelder, geen kans op verzakking.

Van de vrijkomende grafzerken vanuit de vloer is slechts een deel hergebruikt in de vloeren van de nieuwe portalen aan de zijkanten van het kerkgebouw. De grafzerken zijn hierbij onderste boven in de vloer opgenomen. Dit omdat de tekst op de stenen in de loop der tijd was weggesleten en niet meer voldoende leesbaar was. Slechts 3 stenen zijn gespaard omdat deze van wat betere kwaliteit waren. Hiervan zijn er nog 2 opgeslagen onder de toren. De derde is door de kerkenraad weggegeven aan de familie Van Doornick te Putten. Helaas is het ons tot op heden niet gelukt deze te achterhalen.

Grote delen van de dorpskerk in Elspeet zijn in het verleden aangewezen als rijksmonument. Hier horen de laatst overgebleven grafzerken bij zoals blijkt uit de inschrijving in het register, zie bijlage. De plaats onder de toren is geen geschikte plaats voor het opslaan van de laatste 2 overgebleven kerkelijke grafzerken. De stenen kunnen bijvoorbeeld omvallen en breken. Een oproep aan gemeente Nunspeet om dit funerair erfgoed beter te beschermen heeft niet tot actie geleid. Een betere bescherming is noodzakelijk omdat meer en meer duidelijk wordt dat, zonder dat men zich hiervan bewust is, grote afbreuk gedaan wordt aan het funerair erfgoed van Elspeet.

Wie is online?

We hebben 107 gasten en geen leden online